Professionele compostmachine: de 7 criteria die de keuze bepalen

Zeven criteria volstaan om een professionele compostmachine te kiezen, en u neemt ze in deze volgorde: de jaarlijkse hoeveelheid in kilo's, de werkelijke capaciteit van de houder, het materiaal en de afsluiting, de wijze van beluchting en menging, de beperkingen van de plaats, de service rond de machine, en de traceerbaarheid die u bij een controle kunt overleggen. Het eerste criterium bepaalt alle andere: zolang u niet weet hoeveel kilo organisch afval uw locatie per jaar verlaat, brengt geen enkel technisch blad u verder.

De zeven criteria, in één tabel

Catalogi zetten voorop wat zich laat fotograferen: het volume in liters, de afwerking, soms een scherm. Wat over het slagen van een installatie beslist, controleert u anders: met een gesloten vraag waarop een serieuze leverancier schriftelijk antwoordt.

De zeven criteria om een professionele compostmachine te kiezen, in de volgorde waarin zij zich aandienen. Een criterium waarop de leverancier niet schriftelijk antwoordt, is een criterium waaraan niet is voldaan.

Criterium	De vraag die de doorslag geeft	Wat u moet alarmeren
1. Hoeveelheid	Hoeveel kilo organisch afval verlaat de locatie werkelijk per jaar?	Een offerte die zonder dat cijfer is opgesteld
2. Capaciteit	Hoeveel kilo per jaar neemt de machine op, en niet alleen hoeveel liter zij bevat?	Een capaciteit die uitsluitend in liters wordt opgegeven
3. Houder	Welke plaatdikte in millimeters, welke staalkwaliteit, welke afsluiting?	Het woord « versterkt » zonder enig cijfer
4. Beluchting en menging	Moet er iets worden aangesloten: elektriciteit, water, afvoer?	Een elektriciteitsverbruik dat op het blad ontbreekt
5. Plaatsing	Welk gewicht in beladen toestand, welk ruimtebeslag, welke toegang voor het legen?	Geen enkel gewicht in beladen toestand opgegeven
6. Service	Wie levert het structuurmateriaal, wie repareert, wie traint de teams?	Een prijs voor de machine alleen, service apart
7. Traceerbaarheid	Wat legt u over op de dag van een controle?	Geen enkel bewijsstuk voorzien in het contract

Die zeven punten wegen niet even zwaar: de laatste zes hangen af van het eerste. Een locatie die 300 kg per jaar produceert en een locatie die er 2 800 produceert stellen niet dezelfde vragen over draagkracht en niet dezelfde vragen over budget.

De hoeveelheid bepaalt al het overige

Er zijn twee manieren om de hoeveelheid te bepalen: wegen, wat altijd beter is, of schatten met kengetallen wanneer er nooit is gewogen. De kengetallen die wij gebruiken komen uit de referentiecijfers van het ADEME (Frankrijk), gekruist met de metingen op de locaties die wij hebben uitgerust: 0,015 kg per persoon per kantoordag, vermenigvuldigd met 1,5 als er een koffiehoek is; 0,075 kg per maaltijd in de cateringsector; 0,140 kg per bed per dag in een zorginstelling; 0,025 kg per hotelontbijt. Onze volledige methode staat in uw compostmachine dimensioneren.

Eén correctie weegt even zwaar als de kengetallen: het vangstpercentage. Een deel van de theoretische hoeveelheid bereikt de compostmachine nooit, omdat er maaltijden buiten de deur worden genomen, omdat de scheiding nooit volmaakt is en omdat de bezetting wisselt. Wij houden 70 % aan bij schattingen op kengetallen, en 100 % bij gewogen kilo's. Zonder die correctie overdimensioneert u.

866 kg per jaar is één compostmachine, want het opnamevermogen van één vat bedraagt 1 500 kg per jaar. Hetzelfde hoofdkantoor zou zonder koffiehoek op 577 kg uitkomen. Eén enkel cijfer bepaalt dus het aantal machines en het volume dat uw inzamelaar nog komt ophalen.

De houder: dikte, staalkwaliteit, afsluiting

Drie materialen verdelen de markt, en slechts één houdt het jaar rond stand bij professioneel gebruik buiten. Polyetheen verzwakt door uv-straling en stelt niets tegenover knaagdieren. Hout vraagt een onderhoudsplan dat vrijwel niemand volhoudt. Staal lost beide problemen op, mits het de juiste dikte heeft: plaat van 0,5 tot 1 mm, de dikte van metalen tuinkisten, deukt bij de eerste aanraking van een palletwagen en vervormt onder de belasting, waar plaat van 2 mm beide incasseert. Het detail staat in onze vergelijking staal, hout of kunststof.

Een technisch datablad moet cijfers dragen, geen bijvoeglijke naamwoorden. Dat van de ABC-compostmachine vermeldt een kuip van 2 mm S235-staal, 450 L composteervolume, 1 000 mm hoogte bij 810 mm diameter, 126,5 kg leeg en een beladen gewicht van 335,5 kg. Ook de oppervlaktebehandeling staat er uitgeschreven: ontvetten, gronden en verven, ingebrand in onze werkplaats in Picardië, in Albert.

Wees op het punt van ongedierte beducht voor absolute formuleringen. Wat beschermt is de constructie: een stalen vat met dichte bodem, een gesloten deksel, aanvoer via een luik en nooit in de open lucht, en plaatsing op een harde ondergrond in plaats van op losse grond. Sommige afwerkingen dragen een buitenmantel met decoratieve uitsparingen: die bekleedt het vat, zij vervangt het niet. Wij hebben uitgewerkt wat een houder werkelijk ontoegankelijk maakt voor ratten.

Beluchting en menging: wat wordt aangesloten en wat niet

Compost die stinkt is compost die lucht tekortkomt: de fermentatie wordt anaeroob en levert de zwavelverbindingen op die omwonenden op de vlucht jagen. Alles komt daaruit voort. Bij de ABC-compostmachine komt de lucht binnen via een geperforeerde beluchtingsschacht die het vat van onder naar boven doorloopt: de beluchting is doorlopend en verbruikt niets. De menging is mechanisch en wordt met de hand aangedreven: een wormschroef aan een slinger werkt de verse aanvoer de massa in, twee minuten per week, zonder omzetten met een riek.

Praktisch gevolg: de compostmachine wordt niet aangesloten. Geen elektriciteit, geen wateraansluiting, geen afvoer, geen bouwkundig werk. Daardoor kunt u haar op een parkeerterrein, bij een dienstingang of op een terras plaatsen zonder een bouwdossier op te tuigen, en dat is het criterium dat twee families apparatuur het snelst scheidt. De elektromechanische oplossingen en de elektrische drogers verkleinen het volume met warmte en veronderstellen een aansluiting, een verbruik en specifiek onderhoud: dat zijn andere machines, met andere exploitatiekosten.

Twee vragen volstaan om de knoop door te hakken: hoeveel verbruikt de machine per jaar, en wat gebeurt er als de stroom uitvalt? Bij een gesloten vat met handmatige menging: niets, het proces gaat door, zoals de pagina hoe het werkt uitlegt.

De plaatsing: wat de locatie oplegt

De plaats kiest u vóór de afwerking. Drie randvoorwaarden controleert u op tekening, in tien minuten. Eerst de draagkracht: 335,5 kg in beladen toestand op een cirkel van 810 mm doorsnede, oftewel 0,52 m² ruimtebeslag, komt neer op ongeveer 650 kg per m². Een betonvloer of asfalt incasseert dat; een terras op tegeldragers, een dakvloer of een bovenvloer van een parkeergarage verdient navraag bij de gebouwbeheerder.

Dan de toegang. Het legen gebeurt via een onderluik, in een standaard rolcontainer van 120 L: u moet die container voor het luik kunnen zetten en er vol weer mee weg kunnen, wat hoeken zonder berijdbare route uitsluit. Het opstellen zelf komt voor uw rekening: de compostmachine komt gemonteerd aan, met het structuurmateriaal erin, en wordt in 15 minuten met twee personen verplaatst, met een schroevendraaier en een steekwagen, zonder hefwerktuig.

Ten slotte de zichtbaarheid. Bij een dienstingang kiest u de compostmachine op technische criteria; bij de ingang van een hotel of in een gemeentepark wordt zij straatmeubilair. Dat is de toepassing van de tuin-compostmachine: dezelfde machine van 450 L, omgeven door een ronde plantenbak van 2 000 L. Het composteervolume verandert geen liter; het ruimtebeslag wel: 2 m doorsnede met de beplanting, 5 à 6 m² op de grond tegenover 0,52 m² voor het kale vat, en plaatsing met drie personen in 30 minuten. Dat is de beste illustratie van het tweede criterium: het opgegeven aantal liters zegt niets over wat de machine opneemt.

De service rond de machine

Dit is het criterium dat het vaakst naar het einde van een aanbesteding wordt geschoven, terwijl het bepaalt wat er van de installatie terechtkomt zodra het nieuwe eraf is. Een compostmachine werkt niet alleen: zij vraagt koolstofrijk structuurmateriaal, teams die getraind zijn in scheiden, een onderhouden mechaniek, en iemand om te bellen wanneer de verantwoordelijke de locatie verlaat.

Bij alleen de machine hoort een eerste vracht structuurmateriaal, die bij de opstart in het vat gaat, een bewustwordingskit (posters, stickers, aanrechtemmers) en een training in een videogesprek, zo vaak te herhalen als nodig. Twee voorbehouden om te kennen voor u tekent: het opstellen vanaf de pallet komt voor uw rekening, en het bijhouden van de tonnages gebeurt bij het legen, samen met de inzamelaar met wie u het contract sluit. Onze onderhoudschecklist voor een professionele compostmachine zet uiteen wat u controleert, en met welke frequentie.

Een laatste punt, dat vaak verkeerd wordt begrepen: wat er na enkele maanden uit de compostmachine komt is geen gebruiksklare compost, maar materiaal aan het einde van de eerste fase, dat nog moet narijpen. Wat ermee gebeurt, bepaalt u zelf. Hebt u eigen groen, dan leegt u het vat en blijft het materiaal van u: u laat het op uw eigen terrein narijpen. Anders laat u het ophalen door de inzamelaar met wie u het contract sluit, die het laat hygiëniseren en narijpen en u het werkelijk afgevoerde gewicht doorgeeft. Vraag elke leverancier wat er met het materiaal gebeurt en wie het terugneemt: het antwoord zegt veel over zijn keten.

Het budget: wat u werkelijk begroot

Bij Easy to Compost kan het allebei: de machine is te koop of te huur over 48 maanden. Huurt u, dan legt u niets vast en blijft de uitgave een exploitatiepost in plaats van een investering; koopt u, dan komt zij op de balans en schrijft u haar af. Wat de huur precies dekt, staat op uw offerte, net als wat onder garantie valt en wat als slijtdeel geldt. Daarnaast begroot u het ophaalcontract dat u lokaal sluit.

Het aantal ophaalbeurten kiest u niet vrij: het volgt uit uw jaarlijkse hoeveelheid, uit het volume dat de machine al heeft verkleind, en uit wat u met uw inzamelaar afspreekt.

Franse prijslijst voor het ophalen bij één compostmachine, zoals onze online offerte die toepast. Maandbedrag = 79 € excl. btw huur + 10 € excl. btw per jaarlijkse ronde. Prijzen exclusief btw, looptijd 48 maanden.

Jaarhoeveelheid	Ophaalronden per jaar	Maandbedrag, alles inbegrepen
Tot 250 kg	1	89 € excl. btw
Tot 450 kg	2	99 € excl. btw
Tot 625 kg	3	109 € excl. btw
Tot 750 kg	4	119 € excl. btw
Tot 875 kg	6	139 € excl. btw
Tot 1 125 kg	9	169 € excl. btw
Tot 1 500 kg	12	199 € excl. btw

Boven 1 500 kg per jaar komt er een tweede compostmachine bij en verdubbelt alles, de machine zowel als de afvoer. Boven 3 000 kg per jaar bieden wij geen composteren op locatie meer aan: dat op tijd zeggen voorkomt een installatie die vanaf de derde maand verzadigd raakt. De online offerte geeft u het aantal machines dat bij uw hoeveelheid past.

Naleving: wat u zult moeten aantonen

Sinds 31 december 2023 vraagt de kaderrichtlijn afvalstoffen (2008/98/EG, art. 22) in de hele Europese Unie dat organisch afval gescheiden wordt ingezameld óf aan de bron wordt gerecycled, zonder tonnagedrempel; beide routes staan in de tekst. Hoe die verplichting is uitgewerkt verschilt per land en per gewest: in Nederland valt de verwerking van keukenafval dat swill bevat onder verordening (EG) nr. 1069/2009 en onder een erkenning van de NVWA, in Vlaanderen stuurt het VLAREMA de verwerking. Een leverancier die u nog over een tonnagedrempel spreekt, werkt met een verouderde versie van het recht; een leverancier die u vertelt wat uw bevoegde instantie zal beslissen, ook.

Boetes, dwangsommen en handhaving worden nationaal geregeld en niet Europees. Het gemeenschappelijke kader is artikel 22 van de kaderrichtlijn afvalstoffen 2008/98/EG: sinds 31 december 2023 moet organisch afval gescheiden worden ingezameld óf aan de bron worden gerecycled, en de tekst zet beide routes naast elkaar. Zodra er keukenafval met dierlijke bijproducten in gaat, swill, komt daar verordening (EG) nr. 1069/2009 bij: in Nederland vraagt de verwerking dan een erkenning van de NVWA, in Vlaanderen stuurt VLAREMA hoe gft-afval en swill worden aangeboden en afgevoerd. Vraag de geldende sanctieschaal op bij uw omgevingsdienst of, in Vlaanderen, bij de OVAM.

Vandaar het zevende criterium: een controle neemt geen genoegen met een compostmachine die zichtbaar op het terrein staat, zij vraagt documenten. Een contract met een dienstverlener, ophaalbewijzen, gedateerde tonnages, de eindbestemming van het materiaal. Kijk in de offerte na wie die stukken opstelt en met welke frequentie; wat u van een inzamelaar mag verwachten, staat op lokale inzameling regelen.

De checklist voor u tekent

Tien vragen, schriftelijk gesteld. Een eerlijk technisch blad beantwoordt de meeste zonder dat u ze hoeft te stellen; het uitblijven van een antwoord is al een antwoord.

• Vermeldt de offerte mijn jaarlijkse hoeveelheid in kilo's, en op welke basis die is geschat?
• Wordt de capaciteit uitgedrukt in opgenomen kilo's per jaar, en niet alleen in liters?
• Staat de plaatdikte in millimeters en wordt de staalkwaliteit genoemd?
• Staan het leeggewicht en het gewicht in beladen toestand op het blad, om de draagkracht van de ondergrond na te gaan?
• Vraagt de werking een elektrische aansluiting, een wateraansluiting of een afvoer?
• Gebeurt het legen in een standaard rolcontainer van 120 L, zonder eigen houder van de leverancier?
• Wie levert het structuurmateriaal, en is het bijvullen inbegrepen?
• Zijn onderdelen en arbeidsloon voor onderhoud inbegrepen, of worden zij per interventie gefactureerd?
• Wat gebeurt er met het materiaal dat uit de compostmachine komt, en wie neemt het terug?
• Welke bewijsstukken voor traceerbaarheid krijg ik, en met welke frequentie?

De laatste vier schiften het snelst: zij scheiden een verkoper van materieel van een dienstverlener.

Veelgestelde vragen

Welke capaciteit heeft een professionele compostmachine nodig voor 100 kantoormedewerkers?

Eén vat volstaat ruimschoots. Met een koffiehoek en 220 werkdagen komen 100 personen op ongeveer 347 kg opgevangen organisch afval per jaar, minder dan een kwart van de jaarcapaciteit van een ABC-compostmachine, die tot 1 500 kg opneemt.

Zijn elektriciteit of water nodig voor een professionele compostmachine?

Dat hangt af van de familie apparatuur. De ABC-compostmachine wordt niet aangesloten: geen elektriciteit, geen water, geen afvoer, geen bouwkundig werk. De lucht circuleert via een geperforeerde beluchtingsschacht en de menging wordt met de hand aangedreven, aan de slinger. De elektrische drogers vragen wél een aansluiting en verbruiken het hele jaar door: dat is het eerste punt om in een aanbesteding op te helderen.

Kunt u een professionele compostmachine beter kopen of huren?

Bij Easy to Compost kan het allebei: de ABC-compostmachine is te koop of te huur over 48 maanden. Huurt u, dan legt u niets vast, de uitgave blijft een exploitatiepost in plaats van een investering. Koopt u, dan is de machine van u en schrijft u haar af. Wat de huur precies dekt, staat op uw offerte. De ophaling van wat er na het composteren overblijft, contracteert u in beide gevallen zelf bij een inzamelaar in uw eigen regio.

Vanaf welk volume is composteren op locatie niet meer geschikt?

Boven 3 000 kg organisch afval per jaar. Tot 1 500 kg volstaat één compostmachine; tussen 1 500 en 3 000 kg plaatst u er een tweede en verdubbelt het budget, de machine zowel als de afvoer. Daarboven hoort de hoeveelheid thuis bij een industriële verwerkingsroute, en zou een installatie op locatie al in de eerste maanden verzadigd raken.

Waar te beginnen

Neem de zeven criteria in volgorde, en sla het eerste niet over. Een representatieve week wegen, of een paar minuten schatten met kengetallen, levert het cijfer dat de rest beslist: het aantal vaten, het volume dat nog moet worden opgehaald, en het eerlijke antwoord op de vraag of composteren op locatie bij u past.

De online offerte loopt die weg in deze volgorde af: zij schat de hoeveelheid op basis van uw personeelsbestand, uw aantal couverts of uw aantal bedden, en leidt daaruit de dimensionering af, zonder voorafgaand formulier. Reken op een paar minuten. Beheert u meerdere locaties, dan laat de uitrol bij Decathlon over zijn landelijke netwerk zien hoe dezelfde beslissing er winkel voor winkel uitziet.