Sorteerplicht organisch afval
Groenafval op eigen terrein composteren mag, voor etensresten geldt één extra regel
In Nederland en Vlaanderen geldt een sorteerplicht voor bedrijfsafval. Composteren op eigen terrein is voor groenafval binnen duidelijke grenzen toegestaan: in Vlaanderen tot 25 m³ met een melding, in Nederland tot 600 m³ groenafval uit eigen werkzaamheden. Voor keukenafval en etensresten gelden andere regels, en dat zeggen wij liever meteen dan achteraf.
In het kort
Drie dingen om te onthouden, als u verder niets leest
De tekst
Eén artikel, twee mogelijke wegen
De plicht staat in artikel 22 van de kaderrichtlijn afvalstoffen 2008/98/EG. Sinds 31 december 2023 moet organisch afval aan de bron gescheiden worden gehouden en daarna ofwel gescheiden ingezameld, ofwel aan de bron gerecycleerd. Beide wegen staan in de tekst. Nederland en Vlaanderen hebben die plicht elk op hun eigen manier omgezet.
Verwerking op eigen terrein
U verwerkt uw organisch afval waar het ontstaat, door het te composteren. Daarvoor is de ABC-compostmachine gemaakt: zij composteert op uw eigen terrein wat daar vrijkomt, en de massa gaat niet de weg op. Zij is bij uitstek geschikt voor professionele en publieke omgevingen, regelmatige en voorspelbare hoeveelheden, getraind personeel, ruimte op het terrein, en een scheiding die er al is.
Gescheiden inzameling
U geeft uw organisch afval mee aan een inzamelaar die het apart ophaalt en elders verwerkt, in een industriële composteerinstallatie of in een vergister.
De richtlijn schrijft geen techniek voor: zij vraagt scheiding aan de bron en daarna een effectieve verwerking. Wat gescheiden is, mag daarna niet opnieuw met ander afval worden vermengd; een sortering achteraf in een verwerkingscentrum telt niet. Welke van beide wegen voor uw vestiging openstaat, hangt af van het regime waaronder u valt.
Sinds wanneer
Twee kalenders, en de grenzen die eruit volgen
De plicht is niet uit de lucht komen vallen. In Vlaanderen groeide de lijst met fracties die gescheiden moeten worden aangeboden; in Nederland verving een nieuw afvalkader het oude. Hieronder eerst de data die vaststaan, daarna de grenzen die per gebied gelden.
- 202331 decEuropese deadline
- 2024augustusVlaanderen, lijst uitgebreid
- 202530 decNederland, CMP vervangt LAP3
- 20261 janVlaanderen, factuur per kilo
- Vlaanderengeendrempel voor de sorteerplicht
- Vlaanderen25 m³composteren in klasse 3, melding
- Nederland600 m³groenafval, geen vergunning
De eerste vier regels zijn data, de laatste drie zijn grenzen. In Vlaanderen sluit de indelingslijst bij het VLAREM « nuttige toepassing op de plaats van productie » uitdrukkelijk uit van wat als opslag of behandeling van afvalstoffen geldt, en valt het composteren van bedrijfseigen organisch afval tot 25 m³ in klasse 3: een melding volstaat. Een compostbak van 450 liter is 0,45 m³. In Nederland is het composteren van bedrijfsafvalstoffen vergunningsplichtig op grond van het Besluit activiteiten leefomgeving, met één uitzondering: maximaal 600 m³ groenafval dat ontstaat bij werkzaamheden verricht door degene die de activiteit uitvoert.
Wie het betreft
Alle bedrijven, maar niet met dezelfde drempel
In Vlaanderen verplicht artikel 4.3.2 van het VLAREMA bedrijven bepaalde afvalstoffen gescheiden aan te bieden, waaronder groenafval, keukenafval en etensresten, en levensmiddelenafval. Er is geen drempel: de OVAM stelt dat die stromen gescheiden moeten worden aangeboden ongeacht hun hoeveelheid. De uitzondering voor met huishoudelijk afval vergelijkbaar bedrijfsafval blijft beperkt tot drie zakken van 60 liter of één container van 22,5 kg per tweewekelijkse ophaling. In Nederland werkt het Circulair Materialenplan met drempels naar volume en oppervlakte, en met sectoren waarvoor de scheiding altijd geldt: landbouw, professionele keukens, handel en verkoop.
De horeca, in al haar vormen
Restaurants, brasserieën, cafés, cateraars, food courts en dark kitchens. Het Circulair Materialenplan noemt professionele keukens als een sector waarvoor de scheiding in Nederland altijd geldt; in Vlaanderen geldt de plicht sowieso, ongeacht de hoeveelheid. Wat er uit een keuken komt, valt grotendeels onder keukenafval en etensresten, en die volgen een eigen route.
Verblijf en zorg
Hotels, campings, vakantieparken, woonzorgcentra, klinieken en ziekenhuizen, voor hun keukens én voor de retourdienbladen.
Kantoren en industrie
Hoofdkantoren, coworkingruimtes, bedrijfsrestaurants, industriële locaties en logistieke centra met een kantine.
Handel en onderwijs
Supermarkten, groentewinkels, bakkerijen, slagerijen, scholen, hogescholen en universiteiten met een eigen keuken.
Let op het onderscheid dat in beide gebieden telt: groenafval is niet hetzelfde als keukenafval. Het Circulair Materialenplan omschrijft groenafval als wat vrijkomt bij aanleg en onderhoud van groen, bermmaaisel, snoeihout, tuinafval, oogstrestanten. Schillen en koffiedik uit een professionele keuken vallen daar niet onder. Verordening (EG) 1069/2009 merkt keuken- en etensresten aan als categorie 3 zodra zij voor compostering bestemd zijn; dan gelden de eisen voor een erkende installatie, in Nederland een erkenning van de NVWA, in Vlaanderen de regels van het VLAREMA.
Wat u moet kunnen aantonen
Scheiden alleen is niet genoeg: u moet het kunnen aantonen
Een controle kijkt verder dan de vraag of er een bak staat. Zij gaat na of de stroom werkelijk wordt verwerkt en of u dat kunt documenteren. In Nederland doen de omgevingsdienst en de ILT dat, in Vlaanderen de OVAM en de Omgevingsinspectie.
Het bewijs van de voorziening
Een contract met een inzamelaar, of het dossier van uw verwerking op eigen terrein: in Vlaanderen de melding in klasse 3 waar die vereist is, in Nederland de onderbouwing dat u binnen de uitzondering voor 600 m³ groenafval uit eigen werkzaamheden blijft.
De afvalregistratie
Een registratie van de uitgaande hoeveelheden en hun eindbestemming, bijgehouden en bewaard. In Nederland valt wie verwerkt op dezelfde locatie als waar het afval ontstaat, voor die fractie buiten de meldketen: het Besluit melden zondert die stromen uit. Geen afvalstroomnummer, geen begeleidingsbrief, geen LMA-melding voor die fractie.
De bewijzen van ophaling
Eén document per ophaling, gedateerd en gewogen, dat de overname van de stroom bevestigt. In Vlaanderen moeten inzamelaars sinds 1 januari 2026 bedrijfsrestafval factureren op het werkelijk aangeboden gewicht: uw facturen worden daarmee vanzelf een gewichtsregistratie.
De training van uw teams
Scheiden doen mensen: hun training in het juiste gebaar, en de registratie daarvan, horen bij het dossier.
Wie erop toeziet
Twee regimes, en wie er handhaaft
Handhaving loopt in beide gebieden langs drie sporen: de vergunnings- of meldingsplicht voor het composteren zelf, de plicht om bedrijfsafval gescheiden aan te bieden, en de Europese regels voor dierlijke bijproducten zodra er etensresten in het spel zijn. Wie waarvoor bevoegd is, verschilt per regime.
| Regime | Waar het toezicht op ziet |
|---|---|
| Nederland · Besluit activiteiten leefomgeving | Composteren van bedrijfsafvalstoffen zonder omgevingsvergunning, buiten de uitzondering voor 600 m³ groenafval uit eigen werkzaamheden |
| Nederland · Circulair Materialenplan | Bedrijfsafval dat gescheiden moet worden gehouden en toch bij het restafval terechtkomt; toezicht door de omgevingsdienst en de ILT |
| Vlaanderen · VLAREMA en VLAREM | Bedrijfsafval dat niet gescheiden wordt aangeboden, en composteren boven 25 m³ zonder de vereiste melding; toezicht door de OVAM en de Omgevingsinspectie |
Het toezicht ligt in Nederland bij het bevoegd gezag, dat zich laat bijstaan door de omgevingsdienst, met de ILT voor het landelijke toezicht; in Vlaanderen bij de OVAM en de Omgevingsinspectie. Daarnaast zijn er gevolgen die zich sneller laten voelen dan een boete: een hogere factuur van uw inzamelaar, een opmerking in een kwaliteitsaudit, een blokkerend punt in een aanbesteding.
In orde komen
Drie oplossingen, afhankelijk van wat u produceert
De juiste oplossing hangt vooral af van uw jaarlijkse hoeveelheid. Onder drie ton per jaar is klassieke inzameling duur voor weinig massa; boven tien ton volstaat composteren op eigen terrein niet meer.
Inzameling door een inzamelaar
U scheidt in de keuken, een vrachtwagen haalt de containers op. Eenvoudig op te zetten, maar de kosten en de koolstofvoetafdruk lopen snel op als er wekelijks gereden wordt.
Composteren op eigen terrein
De massa wordt verwerkt waar zij ontstaat en verlaat het terrein pas als zij verkleind en gestabiliseerd is. De ABC-compostmachine haalt 65 % van de massa eruit en werkt zonder elektriciteit en zonder aansluiting: een passieve beluchtingsschacht op het schoorsteeneffect en een mengschroef aan een slinger. Zij brengt tweeënvijftig ophalingen per jaar terug tot enkele. Te huur vanaf 79 € excl. btw per maand, of te koop.
Vergisting
Geschikt voor grote industriële volumes, en zij levert biogas. Overgedimensioneerd voor een locatie die minder dan enkele tonnen per jaar produceert.
Of u voor het composteren zelf een vergunning nodig hebt, hangt af van uw regime. In Vlaanderen sluit de indelingslijst bij het VLAREM « nuttige toepassing op de plaats van productie » uit van wat als opslag of behandeling van afvalstoffen geldt, en volstaat tot 25 m³ een melding in klasse 3; een compostbak van 450 liter is 0,45 m³. In Nederland is het composteren van bedrijfsafvalstoffen vergunningsplichtig, behalve tot 600 m³ groenafval uit eigen werkzaamheden.
Verder lezen
De details, tekst voor tekst
Deze pagina geeft het kader. In onze kennisbank gaan we dieper op de praktijk in: welke fractie waar hoort, hoe u de machine dimensioneert en wat de techniek precies doet.
De inzameling Gescheiden inzameling van organisch afval op bedrijven Hoe de ophaling verloopt, en wat zij kost. De vergelijking Vergisting of composteren op eigen terrein Twee routes naast elkaar gelegd. De fracties Wat mag in een professionele compostmachine Groenafval, schilresten, en wat er niet in hoort. Het volume Uw compostmachine dimensioneren Van hoeveelheid naar het juiste formaat. De techniek De ABC-composteertechniek, mechanisme voor mechanisme Beluchtingsschacht, mengschroef, lage deur. De praktijk Composteren zonder geur of ongedierte De instellingen die het verschil maken.
Deze pagina geeft de stand van het recht op de datum van de laatste bijwerking, ter algemene informatie. Zij is geen juridisch advies: voor uw eigen situatie wendt u zich tot een adviseur of tot de bevoegde instantie, in Nederland uw omgevingsdienst, in Vlaanderen de OVAM.
Groenafval op eigen terrein composteren mag. Dat heb ik niet bedacht, dat staat in de regels.
Peazy
PeazyWaar u staat, weet u in een halfuur
Bereken uw hoeveelheid en uw budget online, of overloop het met een expert: wij zeggen u wat er op uw terrein vrijkomt, welke fractie in de machine kan en wat de oplossing kost. Wat er voor uw vestiging geldt, blijft een zaak van het recht van uw land.