Een pilotproject dat voortkwam uit een vraag van de studenten, scheidingsproblemen bij de start, en een communicatiecampagne die ze oploste. Wat de universiteit eruit haalt, en wat dat elke campus leert.
Fotocredit: Maurice De Meulaere, Communicatiedienst UFR3S.
De Universiteit van Lille werkt aan een Plan voor de Energietransitie dat ook de verlaging van haar koolstofvoetafdruk omvat, onder meer via haar afval. Easy to Compost begeleidt de UFR3S-campus in een pilotproject voor het composteren van voedselafval.
De etensresten van studenten en personeel vallen onder het zogenoemde ‘horeca-afval’, waarvan een deel naar de verbranding gaat. Wat naar de compostmachine gaat, gaat niet meer de verbrandingsoven in.
De compostmachine bij het onderwijscluster is geplaatst op verzoek van de studenten van de campus. Het project kwam niet van bovenaf uit een directie, het kwam van de werkvloer.
Julien Thévenet, bio-ingenieur bij eenheid 1190 ‘Translationeel onderzoek naar diabetes’, draagt het project op het niveau van de afdeling Geneeskunde. Een scheidingssysteem zonder aangewezen trekker blijft een voornemen.
In Frankrijk geldt sinds 1 januari 2024 de bronscheiding van organisch afval voor alle producenten, zonder tonnagedrempel. Een instelling voor hoger onderwijs valt er net zo goed onder als een winkel.
Composteren beantwoordt zo aan twee doelen tegelijk: de koolstofvoetafdruk die in het plan van de universiteit staat, en de Franse plicht tot bronscheiding. Onze aanpak voor overheid en onderwijs →
Met de compostmachines verlagen we het aandeel van het zogenoemde ‘horeca-afval’ dat naar de verbranding gaat. Het doel is het systeem uit te breiden naar de hele campus.
De eerste weken brachten scheidingsproblemen aan het licht. Een vrij toegankelijke compostmachine krijgt wat gebruikers erin doen: zonder zichtbare, herhaalde instructie zijn fouten er snel.
Materieel alleen levert geen goede scheiding op.
Affiches op locatie, nieuwsbrief, communicatie via de studentenverenigingen. Drie kanalen samen ingezet, omdat een universitaire gemeenschap bestaat uit groepen die niet dezelfde media lezen.
Drie kanalen, en niet één boodschap bij de levering.
De campagne maakte het goede gebruik van de compostmachines mogelijk. Als beloning wordt de geproduceerde compost gebruikt in de perken van de campus, of zelfs uitgedeeld.
Goed gebruik ontstaat, het spreekt niet vanzelf.
Fotocredit: Maurice De Meulaere, Communicatiedienst UFR3S.
Dat is de belangrijkste les van deze uitrol, en de projecttrekker zegt het zonder omhaal. De compostmachine is het makkelijke deel. Wat het resultaat bepaalt, is wat eromheen gebeurt.
Het gebruik van de compostmachines is nu begrepen, het werken ermee is eenvoudig. Voor gegarandeerde doeltreffendheid is communicatie onlosmakelijk verbonden met de aankoop van de compostmachine
Het systeem steunt op een aangewezen aanspreekpunt bij het personeel. Dat is doorslaggevend in het hoger onderwijs: de lichtingen wisselen elk jaar, het personeel niet. Daar zit het geheugen van het systeem.
De studentenverenigingen fungeerden als verspreidingskanaal, en vrijwillige studenten doen mee aan het composteren. Een instructie die door leeftijdsgenoten wordt gedragen, komt beter over dan een affiche alleen.
Affiches, nieuwsbrief, verenigingen: communicatie was geen lancering, het werd onderhoud. Op een locatie waar een deel van de bevolking elk jaar wisselt, is dat wat de scheidingskwaliteit op termijn vasthoudt.
We hebben er een algemene methode uit gehaald, die verder gaat dan de universiteit: teams meekrijgen in het scheiden van organisch afval → · wat onder-25'ers van een instelling verwachten →
In Frankrijk schrijft de wet sinds 1 januari 2024 de bronscheiding van organisch afval voor aan alle producenten, publiek en privaat, zonder enige tonnagedrempel. Een universiteit valt er dus net zo goed onder als een winkel in het centrum.
Dit praktijkvoorbeeld speelt in Frankrijk, waar het niet scheiden zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk wordt gehandhaafd. Die bedragen zijn Frans en zeggen niets over uw locatie: sancties worden nationaal vastgesteld. In Nederland houden de omgevingsdiensten toezicht op de scheiding van bedrijfsafval en handhaaft de NVWA het deel dierlijke bijproducten; in Vlaanderen doen de afdeling Handhaving van het departement Omgeving en OVAM dat. Vraag de geldende schaal daar op voordat u er in een dossier op rekent.
Geen enkel apparaat brengt een instelling in zijn eentje in orde. Naleving wordt beslist in het dagelijkse scheiden, dus precies daar waar de UFR3S-campus na de start zijn inspanning legde.
Wat de regels zeggen, in detailGesloten kuip van 2 mm staal, 450 liter, ongeveer 1 m² vloeroppervlak, gemaakt in onze werkplaats in Noord-Frankrijk. In Frankrijk werd hij gemonteerd geleverd en dicht bij de gebouwen geplaatst. Hij wordt niet aangesloten: geen elektriciteit, geen water, geen civiele werken, dus geen ingreep in het universitaire vastgoed.
Affiches op locatie, nieuwsbrief, doorgeven via de studentenverenigingen. Dit is de stap die de UFR3S-campus als doorslaggevend aanwijst, en die na de startproblemen is versterkt.
De restjes gaan rechtstreeks in de compostmachines die vlak bij de gebouwen staan. Geen omweg via een afvalruimte, geen tocht over de campus: dat maakt het gebaar houdbaar.
Een deel structuurmateriaal brengt het vocht van de restjes in balans, en de mengschroef wordt met de hand aan de slinger bediend. De beluchtingsschacht doet de rest vanzelf, door natuurlijke trek en continu.
Hij wordt er met een schep uitgehaald, emmer aan de voet van de compostmachine, en gaat terug naar de perken van de campus en de voet van de fruitbomen. Een aanspreekpunt en vrijwillige studenten verzorgen deze stap.
Het volledige verloop van de dienst → · Het datablad van de ABC-compostmachine →
Fotocredit: Maurice De Meulaere, Communicatiedienst UFR3S.
De compost uit de etensresten verrijkt de bodem van de nieuw aangelegde groene ruimtes op de campus en voedt de fruitbomen. De kringloop is zo kort mogelijk: het materiaal verlaat de locatie nooit.
Het kost geen werk, en het leven in de compost zien bevestigde dat we de juiste keuze hadden gemaakt
De compost verrijkt de bodem van de nieuwe groene ruimtes op de campus en voedt de fruitbomen. Hij kan ook worden uitgedeeld.
Een aanspreekpunt binnen het personeel en vrijwillige studenten nemen deel aan dit composteren en aan projecten voor samen tuinieren. De compostmachine wordt evenzeer een lesmiddel als een scheidingsinstallatie.
Het ophalen van de compost was een optie in ons Franse aanbod, geen verplichting. Omdat het materiaal ter plaatse wordt benut, gold die hier niet: niets verlaat de campus, geen enkele rit hoeft te worden geteld.
Een compostmachine kan ook worden omgeven door een ronde plantenbak van 2.000 liter om er direct omheen te planten: de tuin-compostmachine → · waar ze staan →
Fotocredit: Maurice De Meulaere, Communicatiedienst UFR3S.
Een hoeveelheid van deze omvang rekent u door in de calculator, net als uw online offerte: aankoop of huur over 48 maanden, u kiest zelf.
800 van 1.500 kg jaarcapaciteit benut
Een hoeveelheid van deze omvang past dus in één compostmachine, met marge. De UFR3S-campus heeft er meerdere, verspreid dicht bij de gebouwen: op een campus is niet het totale tonnage het ontwerpcriterium, maar het aantal punten waar de restjes ontstaan.
Totaal79 € excl. btw/maand
Huur met een looptijd van 48 maanden, of aankoop. Wat één kilo kost die niet verbrand wordt, volgt uit de formule die u kiest: reken het na met uw eigen cijfers.
Optioneel Moest de compost de locatie verlaten, dan zou de Franse prijslijst een hoeveelheid van 800 kg op 4 tot 6 rondes per jaar zetten, tegen 10 € excl. btw per jaarlijkse ronde, oftewel +40 tot +60 € excl. btw per maand, en een totaal van 119 tot 139 € excl. btw. Dat is hier niet het geval.
Mijn eigen campus doorrekenenDe volledige methode voor dimensionering, met verhoudingen en drempels: uw compostmachine dimensioneren → · uw hoeveelheid berekenen →
Het hier beschreven systeem is een pilotproject, uitgevoerd op het niveau van de afdeling Geneeskunde. Uitbreiding naar de hele campus is een doel dat de projecttrekker heeft uitgesproken, geen verworven feit: we presenteren het dus niet als gerealiseerd, en we werken deze pagina bij zodra dat wel zo is.
Drie dingen zijn hier niet becijferd, omdat de universiteit ze niet heeft meegedeeld: het exacte aantal geplaatste compostmachines, de budgettaire besparing ten opzichte van verbranding, en het aantal betrokken gebruikers. De enige cijfers van deze uitrol zijn de 800 kg die per jaar wordt gecomposteerd en de meer dan 140 kg CO₂ die wordt vermeden, beide vastgesteld door de universiteit zelf. We rekenen ze niet om naar aansprekende equivalenten: het zijn metingen, geen argumenten.
Voor de algemene methode die op een campus van toepassing is, met verhoudingen en prijslijst, gaan twee dossiers verder: universitair composteren in de regio Lille → en dat hieronder.
Organisch afval op een campus, de volledige methode
PeazyDe offerte maakt u online, prijs inbegrepen, of in gesprek met ons. De analyse is gratis en gebeurt in een videogesprek van 30 minuten.